Reference: 425/1990/1

Judgement Details


Date
28/02/2001
Court
OF APPEAL (CIVIL, SUPERIOR)
Judiciary
SAID PULLICINO JOSEPH, FILLETTI JOSEPH A., DEPASQUALE FRANCO
Parties
MICALLEF CARMELO vs DIRETTUR TAX-XOGHOLIJIET
ECLI
N/A
Judgement Type
NOT AVAILABLE

Keywords / Summary


Keywords
DANNI, FTUH TA` TRIQ PUBBLIKA - DANNI, MINN META TIBDA TIDDEKORRI L-PRESKRIZZJONI - DANNI, OBBLIGU TAD-DANNEGGJAT LI JIMMINIMIZZA D-DANNI - DANNI, RESPONSABILITA` TAL-GVERN - KAZ FORTUWITU, ELEMENTI TA` - PRESKRIZZJONI, MINN META JIBDA JIDDEKORRI Z-ZMIEN
Summary
Meta Awtorita' kompetenti tiftah triq jitwieled akkordju tacitu jew kwazi kuntratt mas-sidien tal-fondi latistanti, li huma ma jigux disturbati fit-tgawdija tad-drittijiet taghhom bhala konsegwenza tat-tibdil li jsir f'dik it-triq, li jista' jikkagunalhom xi hsara u ghalhekk jekk minhabba dak it-tibdil huma jsofru xi pregudizzju jitwieled fl-Awtorita' d-dmir li tirrizarcilhom id-danni. Obbligu dan li ghandu l-fondament razzjonali tieghu fl-invjolabilita' tad-dritt tal-proprjeta' kif ukoll fl-ekwita. Di fatti jekk huwa veru li l-interess pubbliku ghandu dejjem jipprevali, huwa veru wkoll li ghandha tigi rizarcita l-hsara lill-privat ghaliex ikun ingust li wiehed wahdu jigi sagrifikat fl-interess tal-kollettivita' minghajr ma jigi kumpensat tal-hsara li jsofri. Dan il-principju, bazat fuqid-duttrina, gie affermat minn din il-Qorti fil-kawza.

Triq pubblika hija fond bhal ohrajn.Isiru ghalhekk applikabbli ghaliha il-principji kollha relattivi ghall-iskariku tal-ilma tax-xita.

Id-disposizzjoni tal-ligi li tirrendi responsabbli tal-hsara li tigri bi htija ta' min ikun kagun ta' dik il-htija hija generika u ma taghmel l-ebda eccezzjoni lanqas ghall-Gvern. U ghalhekk il-Gvern hu obbligat jaghmel tajjeb ghad-danni fil-kaz li huwa fl-ezercizzju tad-drittijiet tieghu johrog mill-gusti limiti u jikkaguni pregudizzju lil terzi. U l-Qrati taghna waslu sal-punt li rritenew li meta l-att tal-Gvern jikkostitwixxi pregudizzju lil terzi, dak l-att jista' jigi sindakat mit-Tribunali u jista' jigi eventwalment minnhom revokat u li l-Gvern hu responsabbli ghall-hsara li huwa jikkaguna lill-proprjeta' privata anke b'opri ta' utilita pubblika.

F'materja ta' triqat uta' drittijiet tal-proprjetarji fronteggjanti triqat u l-pjazez pubblici meta jigu operati xi mutamenti fuq l-istess triqat jew pjazez, ic-cittadini privati li jkollhom dik il-proprjeta' ma jistghux jindahlu lill-Gvern li fl-interess generali jidhirlu li ghandu jaghmel dawn il-mutamenti. Pero' huwaekwu li l-Gvern jirrikompensahom ghad-deprezzament jew danni li ssofri l-proprjeta' kontigwa minn dawk il-mutamenti meta d-deprezzament jew id-dannu jkun ta' xi rilevanza.

Anki fiz-zminijiet meta t-tejorija tal-"iure imperi" u "iure gestionis" kienet ghadha ferm aktar definita u rigida, l-Qrati dejjem sostnew id-dritt tal-individwu li jigi kompensat ghad-danni minnu subiti b'konsegwenza ta' xoghol malament esegwit mil-Gvern u li f'sitwazzjonijiet ta' din ix-xorta, l-posizzjoni tal-Gvernfir-rigward ta' responsabbilita' ghal dawn id-danni mhix u ma kellhiex tkun differenti minn dik ta'kull persuna ohra.

Il-lokuzzjoni tal-ligi hija generika u ma taghmel ebda eccezzjoni lanqas ghall-Gvern. Ghalhekk anke l-Gvern obbligat jaghmel tajjeb ghad-danni fil-kaz li huwa fl-ezercizzjutad-drittijiet tieghu johrog mill-gusti limiti u jikkaguna pregudizzju lil terzi.

Il-casus jissusisti meta event ikun kemm imprevedibbli kif ukoll irrezistibbli.

Il-kuncett ta' kaz fortuwitu jew forza maggjuri ma jsehhx meta ghall-hsara jkun ikkontribwixx l-fatt pozittiv jew negattiv tal-bniedem. Skond il-principji tad-dritt biex ikun hemm il-kaz fortiwitu mhux bizzejjed li jkun hemm avveniment insolitu, spropozjonat u li jkun prodott mill-forzi tan-natura, imma mehtieg li jkun inevitabbli b'mod li ma jistax jigi evitat b'diligenza ordinarja tal-bonus pater familias. Bl-applikazzjoni ta' dawn il-principji gie ritenut li l-Awtorita' kienet responsabbli ghad-danni li sofra l-attur fil-fond tieghu minhabba skol awmentat tal-ilma tax-xita li kien dovut ghal xi tibdil sostanzjali li l-Awtorita' kienet ghamlet fit-triq.

Il-preskrizzjoni ta' l-azzjoni ghall-hlas ta' hsarat tibda tghaddi minn dak in-nhar li jsiru l-hsarat, u mhux minn dak in-nhar li saru x-xoghlijiet. Ma tistax tigi istitwita kawza sabiex jintalab kumpens ghal hsarat li jkunu ghadhom ma sarux, u ma tibdiex tghaddi l-preskrizzjoni ta' azzjoni qabel ma dik l-azzjoni tista' tinbeda.

Kull persunaghandha l-obbligu li tillimita bil-mezzi ragjonevoli possibbli d-danni li tkun esposta ghalihom minhabba l-agir ta' haddiehor.




Programm Operattiv 1
CONvErGE connected eGovernment


We use cookies to ensure that we give you the best experience on our website. If you continue without changing your settings, we'll assume that you are happy to receive all cookies. More Info