Referenza: 1076/1996/1

Dettalji tas-Sentenza


Data
27/05/2004
Qorti
CIVIL COURT, FIRST HALL
Ġudikatura
MICALLEF JOSEPH R.
Partijiet
SCHEMBRI ROSARIO ET vs DEMANUELE JOSEPH
ECLI
N/A
Judgement Type
FINAL JUDGEMENT

Kliem Ewlieni / Fil-Qosor


Kliem Ewlieni
ACTIO NEGATORJA, FUQ MIN JAQA` L-PIZ TAL-PROVA - ACTIO NEGATORJA, LIL MIN TIKKOMPETI - SERVITU`, KREAZZJONI BID-DESTINAZZJONI TA` SID TA` ZEWG FONDI - SERVITU`, LIGIJIET SPECJALI U REGOLAMENTI TAL-BINI - SERVITU`, TIEQA F`HAJT DIVIZORJU - FTUH TA` TWIEQI GODDA
Fil-Qosor
L-ghan wahdieni tal-actio negatoria huwa dak li jikseb dikjarazzjoni li l-gid tal-attur mhux suggettghal servitu' favur gid ta' haddiehor, u li jitnehha dak kollu li jxejjen l-istat ta' tgawdija hielsa minn kull servitu'. Din l-azzjoni tinbena fuq il-presuppost li l-gid immobbli huwa hieles. Ghalhekk hija azzjoni ta' ghamla petitorja u tista' titressaq biss minn min hu sid tal-post u mhux minn kull min ikun jippossedih, u dan bhala effett dirett tal-fatt li l-azzjoni petitorja tirrigwarda jeddijiet reali;

Normalment ukoll, fl-azzjoni negatorja, il-piz tal-prova tal-esistenza ta' servitu' fuq il-fond tal-attur taqa' fuq il-parti mharrka, minkejja li din tkun tinsab fil-kwazi-pussesstas-servitu' pretiza. Ghalhekk, kulma ghandu jipprova l-attur f'kawza bhal din hu li huwa tassew sid il-post li fuqu qieghed jigi pretiz is-servitu'. Filwaqt li l-parti mharrka trid turi li tassewjezisti s-servitu' minnha vantat;

Huwa accettat li l-ligi ma tridx li ebda wiehed mill-girienjaghmel, f'hajt divizorju, xoghol ta' ftuh ta' twieqi jew aperturi ohrajn minghajr il-kunsens tal-gar l-iehor. Dan il-provvediment japplika ghal ftuh ta' twieqi jew fethiet li jixbhuhom, imma mhuxghal rewwihiet, u japplika wkoll f'kaz li l-hajt li fih jinfethu jkun proprjeta' esklussiva ta' dakli jiftah it-tieqa;

Fil-qasam ta' dritt dwar servitu', tali servitu' huwa meqjus bhala eccezzjoni ghall-jedd ta' proprjeta' u ghandhom jitqiesu ghalhekk b'mod restrittiv, u ghalhekk fejn hemm dubju dwar il-limiti ta' tali servitu', dan ghandu jinghata tifsira kemm jista' jkun dejqa u zgur mhux kontra l-gid serventi;

Fir-rigward ta' ftuh ta' twieqi fuq btiehi ta' haddiehor, il-ligi timxi fuq il-presunzjoni stabilita fl-artikolu 323 tal-Kodici Civili. Ghalkemm huwa minnu li, f'ghaddta' kawzi, tqanqlet il-kwestjoni spinuza ta' proprjetajiet ta' sidien differenti li jkunu fuq xulxin, xorta wahda jista' jinghad li din il-prezunzjoni ghadha meqjusa bhala punt ta' tluq. It-tnehhijata' tali presunzjoni trid tigi ippruvata kif imiss. Inghad ukoll li s-sid ta' bitha interna ghandul-proprjeta' tal-arja ta' dik il-bitha, u li ghalhekk il-ftuh ta' kull tieqa minn sid ta' xi beni sovrastanti li ma jkunx sar bi qbil ma' sid il-bitha jew li ma jkunx inghata espressament fit-titolutal-akkwist, jikkostitwixxi servitu';

Illi ghar-rigward ta' servitu' mahluqa "bid-destinazzjoni ta' sid ta' zewg fondi", il-ligi trid li jintwera (naturalment, minn min jinvoka favurih tali servitu') li s-sid qieghed jew halla l-haga fl-istat li minnu tnissel is-servitu. Kemm hu hekk, gie stabilit li s-servitu' bid-destinazzjoni ta' missier il-familja ma tohrogx mill-intenzjoni immamill-fatt, ghaliex is-servitujiet predjali, kif l-isem innifsu juri, huma assoggettazzjoni tal-proprjeta' u ghalhekk, bhala haga "in odiosis", ghalkemm utli ghall-fond dominanti, m'ghandhomx jitnissluhlief minn fatti univoci u certi. Biex dan isehh iridu jintwerew erba' (4) elementi li huma: (a)li l-post serventi u dak dominanti kienu, f'xi zmien, tal-istess sid; (b) li l-imsemmi sid qieghedjew halla l-affarijiet fl-istat li minnu tnisslet is-servitu', (c) li l-postijiet jinsabu f'idejn sidien differenti, u (d) li meta l-postijiet ikunu ghaddew ghand sidien differenti, ma jinghad xejn dwar is-servitu'. Minbarra dan, huwa stabilit ukoll li din is-servitu' tirrigwarda biss dawk is-servitujiet li huma kontinwi u dawk li jidhru. Twieqi jaqghu sewwasew taht dawn l-ghamla ta' servitu';

Ghalhekk, iz-zmien utli li wiehed irid iqis biex jara jekk tali ghamla ta' servitu' tezistix tabilhaqq huwa l-waqt meta l-postijiet ma baqghux izjed tal-istess sid, u mhux iz-zmien meta kienu ghadhom tal-istess sid. Dan igib mieghu l-effett li jekk kemm-il darba xi wahda mill-proprjetajiet kienet diga' ghaddiet ghand haddiehor u ma tkunx baqghet ghand l-istess sid, is-servitu' ma tista' qatt titqies mahluqa bid-"destinazzjoni" jew bir-rieda tal-istess sid, imma trid titqies li tkun inholqot bi qbil ta' kunsensi tas-sidien kollha koncernati, u ghalhekk il-holqien tas-servitu' ghandu jsiru jigi biss ippruvat b'att pubbliku;

Minbarra dan, huwa principju ewlieni fil-ligi dwar servitu' li kull min ghandu jedd ghal servitu' ghandu jinqeda biha b'mod tali li ma jista' jaghmel la fil-fond serventi u lanqas f'dak dominanti l-ebda tibdil li jista' jtaqqal izjed il-piz tal-fond serventi.

Anki kieku s-sid ta' zewg postijiet kien diga' applika hu ghall-permessi qabel ma l-fondi ghaddew ghand sidien differenti, lanqas dan il-fatt ma kien jghodd biex jinghad li giet stabilitas-servitu' bid-"destinazzjoni ta' sid ta' zewg fondi";

Biex wiehed iqis kif imiss l-estent ta' servitu' partikolari, m'huwiex moghti lit-titolari tas-servitu' li jippretendi tigbid jew estensjoni tal-istess servitu' skond il-htigijiet taz-zmien, ghaliex servitu' ghandha tigi mfissra b'riferenza ghaz-zmien meta tkun inholqot u mhux b'riferenza ghal zviluppi li jkunu saru wara dak iz-zmien mis-sid tal-post dominanti;

Ftit li xejn jiswa li jinghad li l-bini sar bil-ksib tal-permessi mehtiega jew li l-ftuh tat-twieqi huwa obbligatorju bil-ligijiet sanitarji, ghaliex fir-rigward ta' drittijiet privati u rejali il-ligi tipprovdi specifikatament dwar il-mod li bih gid ta' sid jista' jitghabba jew jittaqqal izjed b'servitu' favur gid ta' haddiehor. F'kaz bhal dan, il-kisba ta' permessi tal-bini hija obbligu li kull min irid jaghmel zvilupp irid iwettaq, imma qatt ma jista' jissarraf ukoll f'obbligu kontra l-gid tas-sit serventi jew il-gid ta' terzi.




Programm Operattiv 1
CONvErGE connected eGovernment


Dan is-sit jagħmel użu mill-cookies biex jiggarantilek l-aħjar esperjenza. Jekk ma tbiddilx is-settings tiegħek, nifhmu li qed taċċetta l-użu tal-cookies b’mod awtomatiku. Iktar Informazzjoni