Reference: 295/1998/1

Judgement Details


Date
29/05/2003
Court
CIVIL COURT, FIRST HALL
Judiciary
PACE RAYMOND C.
Parties
BORG CACHIA MELANIE vs BORG JOSEPH
ECLI
N/A
Judgement Type
FINAL JUDGEMENT

Keywords / Summary


Keywords
ZWIEG, ELEMENTI ESSENZJALI - ZWIEG, IMPOTENZA - ZWIEG, MHUX KULL ZBALL TA` GUDIZZJU JAMMONTA GHAL DIFETT SERJU TA` DISKREZZJONI TA` GUDIZZJU - ZWIEG, NULLITA` MINHABBA DIFETT SERJU TA` DISKREZZJONI TA` GUDIZZJU - ZWIEG, NULLITA` MINHABBA VJOLENZA MORALI, FIZIKA JEW BIZA`
Summary
L-Artikolu 19 (1) (a) tal-Kap. 255 tal-Ligijiet ta' Malta jipprovdi li z-zwieg ikun null "jekk il-kunsens ta' xi wahda mill-partijiet ikun inkiseb bi vjolenza, sew fizika, sew morali, jew b'biza'".

Illi ghalkemm il-kuncett ta' "vjolenza" u "biza" huma relatati, ghaliex effettivament il-"biza" hija l-effett tal-"vjolenza", l-artikolu 19 (1) (a) jikkunsidrahom separatament.

Il-vjolenza fizika jew morali hija pressjoni ezercitata minn agent estern fuq persuna li tkun ser tizzewweg sabiex b'hekk jigu influwenzati l-azzjonijiet taghha. Il-biza hija l-effet li l-forza fizika jew porali tinduci f'mohh il-persuna.

Biex pressjoni ndipendentement minn konsiderazzjonijiet ohra, tista' tinvalida l-kunsens matrimonjali, din il-pressjoni tammonta ghal vjolenza morali jew biza'esterna ta' natura irrezistibbli, cjoe' trid tkun pressjoni li ddeterminat kompletament l-ghoti ta'dak il-kunsens.

Il-gurisprudenza nostrana stabbilit illi l-elementi essenzjali ghal biza humatlieta, u cjoe':-

a) fl-ewwel lok trid tkun gravi;

b) fit-tieni lok, il-persuna liqed jezercitaha irid ikun kapaci, presumevolment li jezegwixxi dak li jhedded li jaghmel; u

c) fit-tielet lok il-biza trid tkun mottiv principali ghaliex il-persuna tasal li tizzewweg, biex tevita l-konsegwenzi tat-theddid.

L-artikolu 19 (1) (d) tal-Kap 255 dan jikkontempla illi:-

"zwieg ikun null jekk il-kunsens ta' xi wahda mill-partijiet ikun vizzjat b'difett serju ta' diskrezzjoni ta' gudizzju fuq il-hajja mizzewwga, jew fuq id-drittijiet u d-dmirijiet essenzjali taghha, jew b'anomalija psikologika serja li taghmilha mpossibbli ghal dik il-parti li taqdi l-obbligazzjonijiet essenzjali taz-zwieg".

Il-persuna li tat il-kunsens trid tkun qed issofri minn immaturita' affettiva jew semplici njoranza. B'dan l-artikolu, il-legislatur ma riedx ifisser semplicement kwalsiasi stat ta' mmaturita' fil-mument li jinghata l-kunsens reciproku, izda dan in-nuqqas tad-discretio judicii huwa kuncett guridiku ntrinsikament marbut mal-kapacita' ta' parti jew ohra fiz-zwieg li taghti kunsens liberu u xjenti taghha ghar-rabta taz-zwieg.

Il-gurisprudenza nostranassegwi din l-interpretazzjoni - ghalhekk id-difett irid ikun wiehed serju fil-fakolta' kritiko-estimativa tal-parti, difett li wiehed jevalwa u jifhem u jassumi dawk li huma d-drittijiet u dmirijiet essenzjali taz-zwieg, jew li jevalwa u jifhem x'inhu z-zwieg u l-hajja mizzewga.

Ghalkemm l-artikolu 19 (1) (d) ma jaghtix definizzjoni ta' x'inhuma l-obbligazzjonijiet essenzjali taz-zwieg, il-Qrati nostrali stabbilew li dawn huma dawk l-elementi li dejjem gew ritenuti bhala obbligazzjonijiettal-hajja mizzewga u cjoe' dik l-unjoni permanenti, esklussiva w irrevokabbli, diretta ghal komunjoni ta' hajja u prokreazzjoni u trobbija tal-ulied.

L-immaturita' ghalhekk ma ghandhiex tigi nterpretata bhala "difett serju fid-diskrezzjoni tal-gudizzju..". Li kieku l-legislatur kien qed jirrikjedi li kull parti fiz-zwieg tkun akkwistat maturita' shiha u perfetta, tkun qed twassal ghan-nullita' taz-zwigijiet kollha li jigu celebrati hawn Malta.

B'difett serju ta' diskrezzjoni ta' gudizzju, il-legislatur ma riedx ifisser semplicement kwalsiasi stat ta' immaturita' li parti jew ohra fiz-zwieg tista' tkun fiha fil-mument li jinghata l-kunsens reciproku. Li kieku l-legislatur irrikjeda maturita' shiha u perfetta, ftit jew addirittura ebda zwieg ma kien ikun validu. In-nuqqas ta'discretio judicii hu kuncett guridiku intrinsikament marbut mal-kapacita' ta' parti jew ohra fiz-zwieg li taghti l-kunsens liberu u xjenti taghha ghar-rabta taz-zwieg.

Ghalhekk ghaz-zwieg m'hemmx bzonn li parti jkollha xi livell gholi ta' maturita', izda ta' l-anqas il-livell irid ikun tali li dik l-istess parti tkun kapaci taghmel valutazzjoni shiha, ponderata u libera dwar iz-zwieg u dwarid-drittijiet u dmirijiet essenzjali taz-zwieg.

Illi jista' wkoll jinghad li d-discretio iudicii huma fformat minn tliet elementi bazici li gew ben definiti minn M.F. Pompedda:-

Id-diskrezzjoni tal-gudizzju timplika tliet aspetti: (a) konoxxenza intellettwali sufficjenti ta' l-oggetttal-kunsen; (b) li wiehed jilhaq valutazzjoni sufficjenti proprozjonata ghaz-zwieg, jigifieri konoxxenza kritika; u (c) liberta` interna, jigifieri kapacita` li tiddeciedi b'valutazzjoni sufficjenti tal-motivi u b'awtonomija tar-rieda minn kull impuls intern determinanti.

L-artikolu 19 (1) (e) jikkontempla n-nullita` taz-zwieg "jekk xi wahda mill-partijiet jkun impotenti, sew jekk dik l-impotenza tkun assoluta jew relattiva, izda biss jekk dik l-impotenza tkun tezisti qabel iz-zwieg."

Wahda mill-elementi essenzjali fiz-zwieg huwa li jkun hemm relazzjonijiet intimi bejn il-koppjammirati ghal prokreazzjoni tat-tfal. Jekk jonqos dan l-element, ghalhekk il-ligi taz-zwieg tikkontempla li dan ghandu jwassal ghal annullament taz-zwieg, pero' biss jekk jigu sodisfatti d-diversi kundizzjonijiet specifikati fil-ligi.

Il-ligi nostrana ppreferiet taddotta l-kuncett ta' mpotenzabhala raguni ghal annullament taz-zwieg skond id-duttrina tradizjonali taz-zwieg, u cjoe' li l-attsesswali huwa wiehed mill-elementi essenzjali fiz-zwieg u dan kuntrarjament ghal kuncett applikat fil-ligi Franciza u l-ligi Taljana li segwew id-duttrina li l-att sesswali mmirat ghal prokreazzjoni tat-tfal mhux element essenzjali, izda huwa wiehed mill-elementi socjali li jgib mieghu z-zwieg.

Ma tezistix definizzjoni precisa tal-kelma "impotenza", izda l-ligi Kanonika, kif ukoll civilistimaghrufa jiddistingwu bejn "impotenza coeundi" u "impotenza generandi".

L-Att Dwar iz-Zwiegma jiddistingwix bejn impotentia coeundi u impotentia generandi. B'referenza ghal artikolu 19 fl-AttDwar iz-Zwieg qabel ma saru l-emendi fl-1981, kien hemm dispozizzjoni ad hoc li kienet tirregola l-impotentia generandi u cjoe' l-isterilita'. Pero' din id-dispozizzjoni m'ghadhiex tezisti u ghalhekkwiehed jista' jinterpreta l-artikolu 19 (1) (e) fis-sens li tillimita ruhha ghal impotentia coeundi.

L-impotenza kif ikkontemplata fl-artikolu 19 (1) (e) trid tkun assoluta jew relattiva. L-impotenza hija assoluta meta l-impotenza tal-parti hija relatata ma' kwalunkwe persuna. Hija relattivameta l-impotenza tezisti biss fil-konfront ta' parti l-ohra.

L-impotenza trid ukoll tezistiqabel iz-zwieg. F'dan il-kuntest gie stabbilit li huwa bizzejjed jekk l-impotenza tezisti mal-ewwelrelazzjoni intima bejn il-partijiet. M'huwiex rikjest li jigi ppruvat li l-parti kienet impotenti fir-relazzjonijiet sesswali tieghu qabel iz-zwieg.




Operational Programme 1
CONvErGE connected eGovernment


We use cookies to ensure that we give you the best experience on our website. If you continue without changing your settings, we'll assume that you are happy to receive all cookies. More Info